Irak, yalnızca stratejik coğrafi konumuyla değil, aynı zamanda İslam tarihinde yaşanan büyük olaylar ve fitneler nedeniyle de merkezi bir konuma sahiptir. Peygamber Efendimiz (s.a.v), hadislerinde bu fitnelerden açıkça söz etmiş ve ümmeti uyarmıştır. Irak, tarih boyunca Sümer, Asur ve Babil gibi eski medeniyetlere beşiklik etmiş, İslam fethinden sonra özellikle Abbâsîler döneminde önemli bir ilim ve siyaset merkezi haline gelmiştir. Ancak aynı zamanda dini ve fikrî çatışmaların da sahnesi olmuştur. Bu çatışmaların en tehlikelilerinden biri de Haricî fitnesidir ki, Irak’tan çıkmış ve tüm İslam dünyasını etkilemiştir. Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.v), Irak ve genel olarak doğu bölgelerinde çıkacak fitnelere işaret etmiş ve şöyle buyurmuştur: “Orada depremler ve fitneler olacak, oradan şeytanın boynuzu çıkacaktır.” Âlimler burada kastedilen doğu bölgesinin Irak ve çevresi olduğunu belirtmiş, ancak bu uyarının tüm bölge halkını kapsamadığını, bilhassa fitneleri ve bidat ehli olanları hedef aldığını vurgulamışlardır. Irak’tan çıkan en büyük fitnelerden biri olan Haricîler, aşırı tekfir anlayışıyla Müslümanların cemaatinden ayrılıp ümmete zarar vermişlerdir. Peygamber Efendimiz (s.a.v), bu konuda birçok hadisinde onları tanımlamış ve Kur’an okuyup onun anlamını aşmayan, her çağda çıkıp bastırılacak bir topluluk olduklarını bildirmiştir. Nitekim Irak, Hz. Ömer’in (r.a) şehadetinden, Hz. Ali ve Muaviye arasındaki fitneden günümüze kadar Haricî düşünceye sahip grupların tekrar tekrar ortaya çıktığı bir coğrafya olmuştur. Bu gruplar, günümüzde de kan dökme ve istikrarsızlığa yol açan radikal yapılar olarak varlıklarını sürdürmektedir.
العراق بلد يحتل مكانة محورية في التاريخ الإسلامي، ليس فقط لجغرافيته الاستراتيجية، بل لما شهده من أحداث جسام وفتن كبرى حذر منها النبي صلى الله عليه وسلم في أحاديثه. فقد كان العراق عبر العصور مركزاً للحضارات القديمة مثل السومرية والآشورية والبابلية، ثم صار بعد الفتح الإسلامي مركزاً علمياً وسياسياً مهماً خاصة في العصر العباسي، لكنه أيضاً كان مسرحاً لصراعات فكرية ودينية، أبرزها فتنة الخوارج التي خرجت من أرضه وامتد أثرها إلى العالم الإسلامي كله. وقد نبّهت الأحاديث النبوية إلى ما سيعتري العراق والمشرق من فتن واضطرابات، ومنها حديث النبي صلى الله عليه وسلم الذي أشار إلى المشرق وقال: "هناك الزلازل والفتن، وبها يطلع قرن الشيطان"، وقد فسّر العلماء المشرق هنا بالعراق وما جاوره، مع التأكيد أن الذم لا يلحق كل ساكنيه، بل يخص الفتن والمبتدعين. ومن أبرز الفتن التي انطلقت من العراق ظهور الخوارج الذين بالغوا في التكفير وخرجوا على جماعة المسلمين، وهو ما حذّر منه النبي صلى الله عليه وسلم في أحاديث كثيرة، مبيناً أنهم يقرؤون القرآن ولا يجاوز حناجرهم، ويخرجون في كل زمن ويُقطعون، حتى يخرج فيهم الدجال. والعراق شهد بالفعل موجات متتالية من ظهور الخوارج، منذ مقتل عمر بن الخطاب رضي الله عنه وفتنة علي ومعاوية، وحتى العصر الحديث بظهور جماعات متطرفة تنتهج فكر الخوارج، وتسببت في سفك الدماء وزعزعة الاستقرار.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.